Eksmisja, ale nie na „bruk”

Odpowiedzialność Gminy za zaniechanie wskazania na wezwanie komornika, tymczasowego pomieszczenia dla dłużnika mającego obowiązek opuszczenia, opróżnienia i wydania tego lokalu.

Nowelą ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. została zniesiona możliwość wykonania eksmisji z lokalu mieszkalnego bez wskazania pomieszczenia, do którego ma nastąpić przekwaterowanie, czyli nie ma „tzw. eksmisji na bruk”.
Sąd Najwyższy Uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu z dnia 13 grudnia 2011 r. stwierdził, że każda gmina ponosi wobec właściciela lokalu mieszkalnego odpowiedzialność na podstawie art. 417 § 1 k.c. za szkodę powstałą w okresie obowiązywania art. 1046 § 4 k.p.c. brzmieniu nadanym ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 172, poz. 1804) na skutek zaniechania wskazania, na wezwanie komornika, tymczasowego pomieszczenia dla dłużnika mającego obowiązek opuszczenia, opróżnienia i wydania tego lokalu.

   Zatem zgodnie art. 1046 § 4 kpc wykonując obowiązek opróżnienia lokalu służącego zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych dłużnika na podstawie tytułu wykonawczego, z którego nie wynika prawo dłużnika do lokalu socjalnego lub zamiennego, komornik usunie dłużnika do innego lokalu lub pomieszczenia, do którego dłużnikowi przysługuje tytuł prawny i w którym może zamieszkać. Jeżeli dłużnikowi nie przysługuje tytuł prawny do innego lokalu lub pomieszczenia, w którym może zamieszkać, komornik wstrzyma się z dokonaniem czynności do czasu, gdy gmina właściwa ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu, na wniosek komornika, wskaże dłużnikowi tymczasowe pomieszczenie, nie dłużej jednak niż przez okres 6 miesięcy. Po upływie tego terminu komornik usunie dłużnika do noclegowni, schroniska lub innej placówki zapewniającej miejsca noclegowe wskazanej przez gminę właściwą ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu. Usuwając dłużnika do noclegowni, schroniska lub innej placówki zapewniającej miejsca noclegowe, komornik powiadomi właściwą gminę o potrzebie zapewnienia dłużnikowi tymczasowego pomieszczenia.

Jednak jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy zgodnie z art. 17 ustawy o ochronie praw lokatorów obowiązek wskazania dłużnikowi tymczasowego pomieszczenia nie istnieje, gdy powodem opróżnienia lokalu jest stosowanie przemocy w rodzinie lub wykraczanie w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, albo niewłaściwe zachowanie czyniące uciążliwym korzystanie z innych lokali w budynku albo gdy zajęcie lokalu nastąpiło bez tytułu prawnego, na które to przyczyny sąd ma obowiązek wskazać w wyroku orzekającym eksmisję.”Jednak Trybunał Konstytucyjny dobitnie podkreślił, że zagwarantowanie ochrony członkom rodziny osoby, w stosunku do której orzeczono eksmisję ze względu na znęcanie się nad rodziną, jest szczególnym obowiązkiem władz publicznych wynikającym z art. 71 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji.

Oczywiście jak słusznie zauważył Sąd Najwyższy, „realizacja obowiązków gminy w zakresie dostarczenia uprawnionym lokali socjalnych i zamiennych może nastąpić tylko na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą, która spełnia warunki określone w ustawie. /uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1997 r., III ZP 37/97/. Zawarcie takiej umowy nie zależy od woli komornika lub wierzyciela egzekwowanego obowiązku, a jedynie od woli dłużnika, któremu gmina złoży ofertę zawarcia umowy. Do wykonania eksmisji osób uprawnionych do lokalu socjalnego lub zamiennego wystarczy pozyskanie przez komornika informacji, że gmina zaoferowała dłużnikowi lokal socjalny lub zamienny do wynajęcia.

Konkludując, Trybunał Konstytucyjny ostatecznie wyrokiem z dnia 4 listopada 2010 r., K 19/06, stwierdził, „że z art. 1046 § 4 k.p.c. nie można wyprowadzić żadnego prawnego obowiązku dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym, bo nie można go skutecznie zmusić, by znalazł dla siebie pomieszczenie tymczasowe. Zadanie to spoczywa na Gminie i zgodnie z art. 18 ust. 5 u.o.p.l., jeżeli gmina nie dostarczyła lokalu socjalnego osobie uprawnionej na mocy wyroku, właścicielowi przysługuje roszczenie odszkodowawcze do gminy na podstawie art. 417 k.c.

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2013 roku zaznaczyła, iż w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu socjalnego sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego  z dnia 29 lipca 2013 r. SK 12/2012 :

Art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. 2000 r. Nr 80 poz. 903 oraz z 2004 r. Nr 141, poz. 1492) w zakresie, w jakim przewiduje możliwość wystąpienia wspólnoty mieszkaniowej z żądaniem licytacyjnej sprzedaży lokalu należącego do członka tej wspólnoty długotrwale zalegającego z wnoszeniem należnych od niego opłat, jest zgodny:a) z art. 64 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,b) z art. 64 ust. 2 Konstytucji.

adwokat Legionowo

Następny artykuł Poprzedni artykuł
tel. kom. 664 176 197
tel. stac. (22) 273 68 61

kancelaria@dziurkiewicz.eu
lukasz.dziurkiewicz@onet.pl

Adres:
Łukasz Dziurkiewicz
Kancelaria Adwokacka
Aleje Jerozolimskie 29 lok. 24
00-508 Warszawa

Godziny urzędowania:
pon.-pią. 10.00-18.00

Przelewy: Idea Bank S.A. nr rachunku:
85 1950 0001 2006 0151 9718 0002
kod SWIFT Idea Bank S.A. : IEEAPLPA
newsletter software